Yazarlık ve Katkı Beyanı

Yazarlık ve Katkı Beyanı Politikası

The Journal of Artificial Intelligence and Human Sciences (YZIB), yazarlık ve katkı süreçlerinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve bilimsel bütünlüğün korunmasını amaçlamaktadır.

Yazarlık, bir bilimsel çalışmaya yapılan önemli entelektüel katkıları doğru biçimde yansıtmalıdır. Yazarlık ölçütlerini karşılamayan kişiler yazar olarak gösterilmemeli; yazarlık ölçütlerini karşılayan kişilerin katkıları ise göz ardı edilmemelidir.

Bu politika YZIB'e gönderilen tüm çalışmalar için geçerlidir.

1. Yazarlık Ölçütleri

Bir kişinin yazar olarak kabul edilebilmesi için çalışmaya önemli ölçüde katkıda bulunmuş olması ve çalışmanın içeriği konusunda kamuya karşı sorumluluk üstlenebilmesi beklenir.

Yazarların genel olarak aşağıdaki ölçütlerin tamamını karşılaması beklenmektedir:

  • çalışmanın tasarımı, yöntemi, veri toplama, analiz, yorumlama veya yürütülmesine önemli katkıda bulunmak;

  • makalenin yazılmasına veya önemli entelektüel içeriğinin eleştirel biçimde gözden geçirilmesine katkı sağlamak;

  • yayımlanacak nihai sürümü onaylamak ve

  • çalışmanın doğruluğu, bütünlüğü ve etik biçimde yürütülmesi konusunda sorumluluk üstlenmeyi kabul etmek.

Bu ölçütleri karşılamayan kişiler yazar olarak gösterilmemelidir.

2. Yazar Katkıları

YZIB, yazarların araştırma ve makalenin hazırlanması sürecindeki rollerini açıklayan bir Yazar Katkı Beyanı (Author Contributions Statement) sunmalarını istemektedir.

Dergi, uygun olduğu durumlarda CRediT Contributor Roles Taxonomy sisteminin kullanılmasını teşvik etmektedir.

Katkı rolleri aşağıdakileri içerebilir:

  • Kavramsallaştırma

  • Yöntem

  • Yazılım

  • Doğrulama

  • Biçimsel Analiz

  • Araştırma

  • Kaynak Sağlama

  • Veri Düzenleme

  • Yazım – İlk Taslak

  • Yazım – Gözden Geçirme ve Düzenleme

  • Görselleştirme

  • Danışmanlık / Süpervizyon

  • Proje Yönetimi

  • Fon Sağlama

Sorumlu yazar, katkı beyanının tüm yazarların rollerini doğru biçimde yansıtmasını sağlamaktan sorumludur.

3. Sorumlu Yazarın Görevleri

Sorumlu yazar, dergi ile yazarlar arasındaki temel iletişim kişisidir.

Sorumlu yazar:

  • listelenen tüm yazarların yazarlık ölçütlerini karşıladığını doğrulamak;

  • tüm yazarların gönderilen ve nihai makale sürümünü onayladığını teyit etmek;

  • tüm yazarların makalenin gönderiminden haberdar olmasını sağlamak;

  • yazar ve kurum bilgilerini doğru şekilde sağlamak;

  • hakemlik ve yayın sürecindeki yazışmaları koordine etmek;

  • editöryal kararları tüm yazarlara iletmek;

  • çıkar çatışması, fonlama, etik kurul onayı ve diğer gerekli beyanların eksiksiz olmasını sağlamak ve

  • yazarlık uyuşmazlıkları veya yazarlık değişikliği talepleri konusunda dergiyi bilgilendirmek

ile sorumludur.

Sorumlu yazarlık, çalışmanın diğer yazarlara kıyasla daha fazla sahipliği anlamına gelmez.

4. Yazar Sıralaması

Yazar sıralaması, disiplinin uygulamaları ve yazarların katkıları dikkate alınarak yazarlar tarafından ortaklaşa belirlenmelidir.

YZIB, yazar sıralamasını yazarlar adına belirlemez.

Yazar sıralamasına ilişkin uyuşmazlıklar, yayın öncesinde yazarlar ve gerekli durumlarda ilgili kurum tarafından çözümlenmelidir.

5. Yazarlık Değişiklikleri

Gönderimden sonra yazar ekleme, çıkarma veya sıralama değişikliği talepleri yazılı olarak editörlüğe iletilmelidir.

Talepte:

  • değişikliğin gerekçesi;

  • tüm yazarların değişikliği kabul ettiğine ilişkin teyit ve

  • eklenen veya çıkarılan yazarın onayı

bulunmalıdır.

Kabul sonrasında yapılan yazarlık değişikliği talepleri yalnızca istisnai durumlarda değerlendirilecektir.

Makale yayımlandıktan sonra yapılacak yazarlık değişiklikleri normal koşullarda resmî bir düzeltme bildirimi gerektirir.

YZIB, yazarlık uyuşmazlığı çözülene kadar editöryal süreci askıya alma hakkını saklı tutar.

6. Grup veya Konsorsiyum Yazarlığı

Araştırmanın ortak bir araştırma grubu, konsorsiyum, ağ veya ekip tarafından yürütüldüğü durumlarda uygun koşullarda grup yazarlığı kullanılabilir.

Makalede açıkça belirtilmesi gereken hususlar şunlardır:

  • grup veya konsorsiyumun adı;

  • tam yazarlık ölçütlerini karşılayan yazarlar;

  • yazarlık ölçütlerini karşılamayan ancak katkısı belirtilmesi gereken kişiler ve

  • uygun olduğunda katkı rollerinin açıklanması.

7. Yazarlık Ölçütlerini Karşılamayan Katkı Sahipleri

Çalışmaya katkıda bulunan ancak yazarlık ölçütlerini karşılamayan kişiler Teşekkür (Acknowledgments) bölümünde belirtilebilir.

Bu katkılar örneğin şunları içerebilir:

  • teknik destek;

  • dil düzenlemesi;

  • idari destek;

  • veri toplama desteği;

  • istatistiksel danışmanlık;

  • genel danışmanlık veya süpervizyon;

  • yalnızca fon desteği veya

  • tam yazarlık ölçütlerini karşılamayan diğer katkılar.

Uygun olduğu durumlarda Teşekkür bölümünde adı geçen kişilerden izin alınmalıdır.

8. Misafir, Hediye ve Onursal Yazarlık

Misafir, hediye veya onursal yazarlık kabul edilmez.

Bir kişi yalnızca aşağıdaki nedenlerle yazar olarak gösterilmemelidir:

  • akademik unvan;

  • kurumsal görev;

  • bölüm veya birim yöneticiliği;

  • mali destek sağlamış olması;

  • genel süpervizyon;

  • kişisel ilişkiler veya

  • mesleki nezaket beklentileri.

9. Gizli Yazarlık (Ghost Authorship)

Gizli yazarlık yasaktır.

Yazarlık ölçütlerini karşılayacak düzeyde önemli katkıda bulunan kişiler yazar listesinden çıkarılmamalıdır.

Profesyonel yazarlar, danışmanlar veya makalenin hazırlanmasına katkı sağlayan diğer kişiler uygun olduğunda açıkça belirtilmelidir.

10. Satın Alınmış, Uydurma veya Yanlış Beyan Edilmiş Yazarlık

YZIB aşağıdaki uygulamalara izin vermez:

  • satın alınmış yazarlık;

  • yazarlık sıralarının satılması veya devredilmesi;

  • uydurma yazar kimlikleri;

  • izinsiz yazar eklenmesi;

  • yanlış kurum bağlantılarının kullanılması veya

  • yazar katkılarının kasıtlı biçimde yanlış beyan edilmesi.

Yazarlık manipülasyonuna ilişkin kanıt bulunması hâlinde çalışma reddedilebilir, geri çekilebilir, düzeltilebilir veya derginin yayın etiği politikaları doğrultusunda başka uygun işlemler uygulanabilir.

11. Yapay Zekâ ve Yazarlık

Yapay zekâ sistemleri, üretken yapay zekâ araçları, büyük dil modelleri, sohbet robotları veya diğer yapay zekâ destekli teknolojiler yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez.

Yapay zekâ sistemleri bir makalenin bilimsel bütünlüğü, özgünlüğü, etik uygunluğu, telif hakkı veya nihai onayı konusunda sorumluluk üstlenemez.

Yapay zekâ destekli teknolojilerin kullanımı derginin Yapay Zekâ Politikası ile uyumlu olmalıdır.

12. Kurumsal Bağlantılar

Yazarlar, araştırmanın gerçekleştirildiği kurumu veya araştırma dönemindeki temel mesleki bağlantılarını doğru ve güncel şekilde belirtmelidir.

Yanlış, yanıltıcı veya stratejik biçimde değiştirilmiş kurum bilgileri kabul edilmez.

Bir yazarın araştırma sonrasında kurum değiştirmesi hâlinde mevcut adres ayrıca belirtilebilir.

13. ORCID

YZIB, doğru yazar tanımlaması ve bilimsel katkıların doğru kişiye atfedilmesini desteklemek amacıyla yazarlardan geçerli bir ORCID ID sağlamalarını teşvik etmektedir.

Mevcut olduğu durumlarda sorumlu yazar ve diğer yazarların ORCID bilgileri makaleyle ilişkilendirilmelidir.

14. Yazarlık Uyuşmazlıkları

YZIB normal koşullarda yazarlık, katkı veya yazar sıralaması konusundaki uyuşmazlıkları doğrudan karara bağlamaz.

Bir uyuşmazlık ortaya çıktığında dergi:

  • editöryal süreci askıya alabilir;

  • yazarlardan açıklama isteyebilir;

  • tüm yazarlardan yazılı mutabakat talep edebilir veya

  • konuyu ilgili kurum, araştırma bütünlüğü birimi veya uygun başka bir makama yönlendirebilir.

Sorunun tatmin edici şekilde çözülmesinin ardından editöryal süreç devam ettirilebilir.

15. Sorumluluk ve Hesap Verebilirlik

Tüm yazarlar yayımlanan çalışmanın bilimsel bütünlüğü konusunda ortak sorumluluk taşır.

Her yazar, ortak yazarlarının katkılarını tanımlayabilmeli ve bu katkıların bilimsel bütünlüğüne güvenebilmelidir.

Yazarların çalışmanın doğruluğu, etik uygunluğu veya bilimsel bütünlüğüne ilişkin makul sorular konusunda dergiyle iş birliği yapması beklenmektedir.

16. Yayın Etiği Standartları

Yazarlık ve katkı konuları YZIB'in yayın etiği politikaları ve sorumlu yazarlık ile akademik yayıncılığa ilişkin uluslararası kabul görmüş ilkeler doğrultusunda değerlendirilir.

YZIB, yayın etiği, araştırma bütünlüğü ve bilimsel iletişim standartlarındaki gelişmelere göre bu politikayı gerektiğinde gözden geçirme ve güncelleme hakkını saklı tutar.